Okumakla ilgili kompozisyon örneği - Okumayla İlgili Yazı

#1
Sponsorlu Bağlantılar
Okumak, haz duymaya, zihnimizi süslemeye ve yetkimizi
arttırmaya yarar. Haz duyurmak hususundaki faydası, insan bir köşeye çekilip
tek başına kaldığı zaman kendini gösterir. Zihnimizi süslemesinin, konuşurken, yetkimizi arttırmasının da bir iş hakkında hüküm verirken, o işi başarırken faydası dokunur. Tecrübeyle yetişmiş kimseler, tek tek bazı işler yapar, onlar hakkında birer hüküm verebilirse de, meseleyi her bakımdan göz önünde tutan öğütler vermek, planlar yapmak, nizamlar kurmak, bilhassa bilgi
sahibi kimselerin elinden gelir. Okumaya fazla vakit harcamak, uyuşukluktur. Okunan
kitaplardan süs olsun diye fazla faydalanmak gösteriş, bir hüküm verirken
sade kitaptaki kaidelere uymak da ukalalıktır.

Okumak tabiatı tamamlar, tecrübe ile de tamamlanır. İnsanın tabiat vergisi olan kabiliyetleri kendiliğinden çıkan bitkilere benzer; okumakla budanmaları lazımdır. Okumak, tecrübeyle sınırlanmaz da başına buyruk bırakılırsa dağınık yönlere yayılmış bir bilgi verir. Tecrübe ile
yetişen kimseler, okumayı hor görürler. Basit kimseler ona hayrandırlar. Bilginler
ondan faydalanırlar, çünkü okuma, sağladığı faydanın ne olduğunu öğretmez. Bu,
insanın, göre göre, tahsile ihtiyaç duymadan onun ötesine varan bir
kuvvetle elde ettiği, bir bilgeliktir. Kitapları, ne cerhetmek, ne yanlış
bulmak için ne de zaten ispat edilmiş diye, olduğu gibi
kabullenip, konuşmalarında sana konu olsun diye oku. Bazı kitaplardan insan
yalnız zevk alır; bazılarını olduğu gibi yutar. Bazılarını geveler ve
hazmeder. Yani bazı kitaplardan yalnız birtakım parçalar okunur; bazıları baştanbaşa,
ama inceden inceye tetkik edilmeden, bazıları ise dikkat ve itina
ile okunur. Bazı kitaplar da vardır, insan onları vekil vasıtasiyle
yani başkalarının onlardan çıkardıkları parçaları okur. Bu ancak kitabın değeri
ve konunun önemi az olduğu zaman yapılır. Çünkü böyle başkasının
süzgecinden geçmiş, kitaplar, imbikten süzülmüş adi su gibi yavan olur.

Okumak, insana olgunluk, konuşmak canlılık, yazmak da açıklık verir. Bu
sebeple, az yazanın, hafızasının kuvvetli, az konuşanın hazırcevap, az okuyanın
da bilmediğini bilir gibi göstermesi için, kurnaz olması lazımdır. Tarih
kitapları insanı akıllandırır; şiir nükteci, matematik dikkatli kılar; felsefe eserleri
de derinleştirir. Mantık ve hitabet, münakaşalarda ustalaştırır; ahlak da ağırbaşlı
yapar.

"İnsanın okuduğu şey benliğine işler." Hatta insan zekasına ket vuran her türlü engeli, iyi seçilmiş eserler okumakla ortadan kaldırabilir.
Tıpkı vücudun tutulduğu hastalıkların münasip idmanlarla iyi edilebildiği gibi. Mesela
top oyunu, vücutta hasıl olan taşlarla böbrek hastalarına; ok atmak,
akciğerle göğüse, ağır yürüyüşler mideye, ata binmek baş ağrılarına iyi
gelir, v.s. Bu sebeple bir kimsenin zihni dağınıksa matematikle meşgul
olsun; çünkü bir davayı ispat ederken biraz dalıverse davaya ta
baştan başlaması lazım gelir. Eğer zekası farkları görüp ayırmaktan acizse
iskolastikleri tetkik etsin. Çünkü onlar; "kılı kırk yararlar."

Bir konuyla bir diğeri arasında münasebet kurmakta ve bir meseleyi ispat edip
aydınlatmaya yarayacak delilleri hatırlatmakta güçlük çekiyorsa hukuk davalarını tetkik etsin.
Böylece her zeka hastalığına ilaç olacak birer reçete bulunabilir.
Alıntı