Türk Edebiyatında Deneme Hakkında Bilgi

SeLeN

Yönetici
Editör
#1
Sponsorlu Bağlantılar
Türk Edebiyatında Deneme Hakkında - Önemli Türk Deneme Yazarları - Deneme - Deneme Hakkında


Türk Edebiyatında Deneme
Klasik Türk edebiyatında münşeat mecmualarındaki yazılar, bir kenara bırakılırsa, deneme türü Türk edebiyatın*da asıl olarak gazete ile birlikte ortaya çıkmaya başlamıştır. İlk özel gazetenin (Tercüman-ı Ahval) yayın hayatına başlamasıyla beraber gazetelerde çıkan değişik yazılar, zamanla ayrı bir tür olan deneme için zemin oluşturmuştur. Tanzimat'tan itibaren bir süre gazete ve dergilerde musahabe üst başlığı altında deneme benzeri yazılar kaleme alınmıştır. Ahmet Haşim'in Bize Göre ve Gurabahane-ı Laklakan adlı eserlerinde yer alan bazı yazılar Türk edebiyatında deneme türünün ilk örnekleri sayılır.
Konuları Bakımından Denemeler:
Sanat ve Edebiyat Konulu Denemeler
Vedat Günyol: Dile Gelseler
Nurullah Ataç: Karalama Defteri, Günlerin Getirdiği
Peyami Safa: Sanat Edebiyat Tenkit
Mehmet Kaplan: Büyük Türkiye Rüyası
Oktay Akbal: Konumuz Edebiyat
Sezai Karakoç: Edebiyat Yazıları
Hilmi Yavuz: Denemeler Karşı Denemeler
Suut Kemal Yetkin: Edebiyat Konuşmaları, Yokuşa Doğru, Düş'ün Payı
Behçet Necatigil: Bile Yazdı
Melih Cevdet Anday: Yiten Söz
Samim Kocagöz: Roman ve Yazarlık Onuru
Dil Konulu Denemeler
Bu denemeler dil felsefesi, dilin güncel sorunları, eski dil, yeni dil, uydurmacılık, öztürkçecilik, yaşayan dil, konuşma ve kültür dili gibi tartışmaları ele alır.
Mehmet Kaplan: Kültür ve Dil
Nihat Sami Banarlı: Türkçenin Sırları
Peyami Safa: Osmanlıca-Türkçe Uydurmaca
Ahmet Bican Ercilasun: Dilde Birlik
Emin Özdemir: Dilin Öte Yakası
Felsefe Konulu Denemeler
Bu gruba giren denemeler, genellikle felsefe eğitimi görmüş ve bu alanda çalışan bilim adamları tarafından yazılmaktadır.
Karışık Konulu Denemeler
Tarih, kültür, günlük hayat, sanat, uygarlık gibi alanlara ait değişik pek çok konuda deneme yazılabilir.
Ahmet Haşim: Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan
A. Hamdi Tanpınar: Beş Şehir
Cemil Meriç: Bu Ülke, Kırk Ambar
Adnan Binyazar: Duyguların Anakarası
Selahattin Batu: İnsan ve Sanat
Salah Birsel: Kendimle Konuşmalar, Yapıştırma Bıyık, Kediler
Sabahattin Eyuboğlu: Mavi ve Kara